พระพุทธเจ้าจึงทรงเน้นย้ำให้พิจารณารูปนี้อย่างสม่ำเสมอ ชนิดที่ไม่ให้คลาดสายตา การเฝ้าพิจารณาอย่างเกาะติดอย่างนี้พระพุทธเจ้าเรียกว่ามีชีวิตอยู่อย่างไม่ประมาท ใช้สติติดตามชีวิตอย่างใกล้ชิดชนิดเป็นสติปัฏฐานคือจะเคลื่อนไหวอย่างไรก็ไม่หลุดรอดจากการเฝ้าดู เฝ้ารู้เฝ้าเห็นของสติไปได้
พระพุทธเจ้าทรงสอนให้นำธาตุทีละธาตุ มาแยกให้เห็นกันชัดๆ เสียก่อน เพื่อสร้างความรู้สึกคุ้นเคยกับความเป็นอนัตตา เพื่อถอดถอนความรู้สึกแห่งความเป็นอัตตาที่คุ้นเคยมานานออกไป
การเจริญภาวนาโดยการพิจารณาธาตุอย่างละเอียดลึกซึ้ง เพื่อสร้างความคุ้นเคยกับความรู้สึกที่เป็นอนัตตาอันเกิดจากการพิจารณานั้น เมื่อความรู้สึกว่ากายเป็นอนัตตาอยู่เป็นประจำ
กรรมและกิเลสที่ต้องอาศัยความรู้สึกแห่งความเป็นตัวตน ตัวเรา ของเรา ก็ไม่มีที่อาศัย กายกลายเป็นกายที่บริสุทธิ์ เป็นกองธาตุที่ทำหน้าที่โดยไม่มีความรู้สึกแห่งความมีความเป็น เข้าไปเกี่ยวข้องบังคับ
สติทำหน้าที่รู้อยู่เสมอว่า กายนี้เป็นเพียงธาตุไม่เป็นอะไร ความพอใจหรือความไม่พอใจมาแล้วก็ผ่านไป ความทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะความพอใจและไม่พอใจเป็นเหตุก็ไม่ปรากฏ
ทุกอย่างล้วนว่างหมด ความรู้สึกว่าตัวตนก็ไม่มี กรรมกิเลสก็ไม่มี ความทุกข์ก็ไม่มี ใครจะเรียกสภาพอย่างนี้ว่าอย่างไรก็ได้ เพื่อการสื่อสารและความเข้าใจ แต่ความจริงแท้ย่อมอยู่เหนือคำเรียกขานขนานนาม
เขียน 13 กุมภาพันธ์ 2546 เวลา 9.05 น. ตรวจทานแก้ไข 23 สิงหาคม 2548 เวลา 10.57 น.
...............................................
พุทธวิถี
พุทธประวัติ พุทธสิกขา พุทธจริยวัตร พุทธภาวนา พุทธกิจ พุทธธรรม พุทธปัญญา
ดร.พระมหาจรรยา สุทธิญาโณ ได้กรุณามอบหนังสือ “พุทธวิถี” ที่ท่านได้เขียนขึ้นและจัดพิมพ์เป็นอาจาริยบูชาฉลองร้อยปีชาตกาลพุทธทาสภิกขุ และฉลอง 95 ปีหลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ เมื่อปี 2548 ให้ไทยทาวน์ฯ ได้นำมาตีพิมพ์เผยแพร่เป็นวิทยาทานแด่ผู้อ่านชาวไทยในอเมริกา โดยเนื้อหาของพุทธวิถีนั้น ดร.พระมหาจรรยา ระบุเอาไว้ในคำนำว่า เขียนขึ้นโดยใช้ข้อมูลหลักจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย และหนังสือต่างๆ ที่กล่าวถึงพระพุทธเจ้าด้วยความประทับใจ แล้วนำมาพิจารณาเสนอในมุมมองของท่าน โดยปรารถนาให้ผู้อ่านได้อ่านเรื่องของพระพุทธเจ้าด้วยความรู้สึกเป็นกันเอง เหมือนนั่งล้อมวงสนทนาเรื่องพระพุทธเจ้า เรื่องธรรมะอย่างร่าเริง ไม่เคร่งเครียด โดยไทยทาวน์ฯ ขอกราบขอบพระคุณ ดร.พระมหาจรรยา สุทธิญาโณ ในความกรุณาของท่านมา ณ โอกาสนี้
...............................................